Dezynfekcja wolier i klatek

[broda]

Środki dezynfekcyjne to związki chemiczne zwalczające mikroorganizmy takie jak bakterie, wirusy, pierwotniaki oraz grzyby. Na rynku spotykamy bardzo wiele takich środków, więc nie będę omawiał ich wszystkich, a raczej skupię się nad kilkoma z nich, które mają szerokie zastosowanie i są łatwo dostępne.

Po pierwsze, należy pamiętać o tym, że żaden system dezynfekcji nie wystarczy, jeśli woliera ( lub klatka), nie zostanie odpowiednio zaprojektowana. Należy tu zwrócić uwagę na odpowiednie pomieszczenie do kwarantanny dla nowych ptaków, możliwość zapobieżenia przenoszeniu się chorób pomiędzy poszczególnymi klatkami, oraz odpowiednie zabezpieczenie pojemników z wodą i pokarmem. Środki dezynfekcyjne nie zastąpią systematycznego sprzątania wolier. Codzienne czyszczenie klatek jest o wiele bardziej od nich skuteczne w zapobieganiu infekcjom u ptaków. Pamiętajmy o tym, że powietrze w wolierach wewnętrznych powinno być wolne od kurzu i dymu! Zapewnić to możemy poprzez odpowiednie wietrzenie, ewentualnie ( jeśli możemy sobie na to pozwolić) zamontowanie odpowiednich wyciągów i filtrów.

Jak często należy odkażać wolierę? Wokół tego tematu istnieje wiele kontrowersji i to zarówno wobec częstotliwości, jak i konieczności dezynfekcji wolier. W zasadzie możemy się tu opierać tylko na doświadczeniu, natomiast nie przeprowadzono dotąd wiarygodnych badań naukowych na ten temat.

Nie wydaje mi się konieczne stosowanie rutynowe środków dezynfekcyjnych w małych hodowlach domowych, kiedy trzymamy tylko kilka ptaków. Po pierwsze, kontakt z normalnie spotykanymi bakteriami i wirusami stymuluje i wzmacnia układ odpornościowy ptaków. Po drugie, środki odkażające nie są obojętne dla środowiska, często są toksyczne dla zwierząt i roślin, a ich częste używanie może stymulować rozwój mikroorganizmów odpornych na ich działanie.

Rozsądne używanie środków odkażających może przynieść nam korzyści, które przeniosą skutki ich oddziaływania na środowisko. Należy je stosować systematycznie w dużych hodowlach a także domach, w których istnieje większa możliwość zawleczenia mikroorganizmów chorobotwórczych ( np. jedna z osób pracuje w służbie zdrowia – przyp. tłum). To dotyczy także osób, które mają częsty zawodowy kontakt z ptakami oraz jeżeli do hodowli dołączamy nowego ptaka.

Pamiętajmy, aby środka odkażającego używać przy każdym kontakcie ze wszystkim co może przenosić mikroorganizmy patogenne. Przykładami tutaj są ręce, ubrania, buty, pokarmy, naczynia na wodę, miejsca, gdzie przygotowujemy pokarm dla ptaków, utensylia przez nas używane do karmienia piskląt ( strzykawki, zakraplacze) itp. Przed użyciem środka dezynfekującego należy umyć dany przedmiot mydłem i wodą. W ten sposób możemy zlikwidować 95% mikroorganizmów!!! Z kolei pojemniki na wodę dobrze można oczyścić w zmywarce do naczyń, z pewnością lepiej niż za pomocą samego tylko środka dezynfekcyjnego.

Nie zapominajcie też o regularnym myciu rąk. Liczne badania przeprowadzane w szpitalach dowodzą, że częste mycie rąk jest niezwykle skuteczne w zapobieganiu infekcjom.

Jeśli macie powtarzające się problemy z infekcjami, powinniście zdezynfekować wszystko. Powinno być to robione codziennie. Dotyczy to zwłaszcza dużych wolier, w których często pojawiają się nowe ptaki ( często, to znaczy mniej więcej jeden ptak miesięcznie). Tak samo należy postępować, jeśli w otoczeniu woliery lub klatek podłogi są pokryte wykładzinami dywanowymi, lub jeśli mamy kilka klatek umieszczonych jedna nad drugą.

Środki odkażające są skuteczne tylko wtedy, jeśli stosuje się je prawidłowo. Pamiętajmy, aby po rozcieńczeniu w odpowiedniej proporcji, pozwolić substancji na kilkuminutowy kontakt z czyszczoną powierzchnią. Pozwala on na likwidację mikroorganizmów i waha się w granicach 5-10 minut. Jeśli nie będziemy tego przestrzegać, dezynfekcja nie przyniesie spodziewanego skutku.

RODZAJE ŚRODKÓW ODKAŻAJĄCYCH

Dobre środki odkażające zawierają związki chloru, chlorheksydyne, formaldehyd, związki amonu.

Często używane środki na bazie lizolu lub wody utlenionej nie są zbyt bezpieczne i nie należy ich używać do odkażania wolier – nadają się za to do kuchni i łazienek.

ZWIĄZKI CHLORU ( czyli popularne wybielacze) są bardzo skutecznymi środkami, jako jedna z niewielu niszczą takie mikroorganizmy jak lamblie. Zwykle rozcieńcza się je w stosunku 1:32. Czas kontaktu z oczyszczaną powierzchnią powinien w ich przypadku wynosić 10 minut. Są one jednocześnie jednymi z najtańszych środków dezynfekcyjnych. W przypadku ich stosowania należy pamiętać o dwóch rzeczach: po pierwsze silnie drażnią drogi oddechowe, więc przy ich stosowaniu w pomieszczeniach należy stosować odpowiednią wentylację. Po drugie, działają żrąco na metale, więc przy ich zastosowaniu musimy uwzględnić szybkie niszczenie się metalowych klatek i pojemników.

CHLORHEKSYDYNA ( Nolvasan) jest jednym z najlepszych środków do częstego stosowania. Nieco droższa od wybielaczy, ale za to nie niszczy metali i jest bezpieczna dla ptaków. Dla niej “czas kontaktu” to ok. 5 minut. Nie działa na lamblie, i może być nieskuteczna w walce z niektórymi wirusami i bakteriami ( np. z rodzaju Pseudomonas) Bardzo dobrze sprawdza się w dezynfekcji zakraplaczy i strzykawek, pojemników na pokarm i sprzętu kuchennego.

FORMALDEHYD to bardzo skuteczny środek, niszczy nawet zarodniki mikroorganizmów opornych na działanie innych substancji. Niestety, jest on wysoce toksyczny dla ptaków, zarówno poprzez drogę pokarmową jak i wziewną. Należy zatem używać go tylko w ostateczności, wtedy, gdy zawodzą inne środki ( np. powtarzające się zakażenia powodowane przez Pseudomonas)

ZWIĄZKI AMONU są bardzo wygodne przy częstym ich stosowaniu. Ich zaletą jest to, że przed ich użyciem nie trzeba wstępnie oczyszczać dezynfekowanych przedmiotów. Ale po ich użyciu musimy bardzo dokładnie spłukać odkażaną powierzchnię, ponieważ są one bardzo toksyczne dla ptaków. Przy częstym stosowaniu wysusza także skórę rąk. Jest skuteczniejszy od chlorheksydyny.

Najskuteczniejsze środki odkażające są zwykle silnie toksyczne dla ptaków i ludzi, a także niszczą metale. Pamiętajmy o tym, aby po ich użyciu zawsze bardzo dokładnie spłukać odkażane powierzchnie, a także pamiętajmy o odpowiednim przewietrzeniu woliery. Naturalnie, ptaki na czas dezynfekcji powinno się przenieść w inne miejsce.

Zalecam do częstego stosowania wybielacze lub chlorheksydynę.Dla zwlaczania szczepów opornych, przy powtarzających się zakażeniach – formaldehyd. A naprawdę poważne problemy, przybierające rozmiary epidemii, gdy zachodzi konieczność dezynfekcji dużych powierzchni ( ściany i podłogi) ,wymagają związków amonu.