Przechowywanie i ochrona zbóż, karm i pasz

[broda]

Przechowywanie i ochrona zbóż, karm i pasz

Fachowe źródła podają szczegółowe instrukcje dotyczące przechowywania zbóż przeznaczonych na przeróbkę i dalsze spożycie przez człowieka. A co w wypadku pasz i zbóż przeznaczonych dla ptaków hodowlanych? Bardzo ważne jest właściwe postępowanie ze magazynowanym zbożem. Wielką role odgrywa tu regularne przewietrzanie pomieszczeń, zabezpieczenie przed wilgocią oraz (w przypadku magazynów wielkopowierzchniowych) utrzymywanie stałej temperatury na całej powierzchni zboża.

Bytowanie w pobliżu spichrzów szkodników takich jak gryzonie, owady i grzyby może wywołać prawdziwą epidemię chorób, które trudno zidentyfikować i wskazać powód danej przypadłości.

Obecność szkodników stanowi dla przechowywanego ziarna dwojakiego rodzaju zagro­żenie. Z jednej strony straty bezpośrednie wynikające z ubytku masy ziarna w wyniku żero­wania szkodników, z drugiej zaś straty pośrednie wynikające z pogorszenia się jakości ziar­na i zanieczyszczenia go wydalinami, wydzielinami, wylinkami czy martwymi osobnikami.

W zmagazynowanym ziarnie najczęściej występują: roztocze, owady, gryzonie oraz mikroorganizmy, takie jak grzyby i bakterie.

Bakterie i grzyby (mikroflora)

Na powierzchni ziarniaków rozwijają się niewidoczne gołym okiem organizmy, takie jak bakterie i grzyby. Pierwotnie organizmy te zasiedlają ziarno jeszcze w okresie wegetacji na polu (mikroflora pierwotna) i dla przechowywanego ziarna nie stanowią one zagrożenia przy odpowiedniej jego pielęgnacji (niska temperatura i wilgotność). Zagrożeniem jest natomiast tzw. mikroflora wtórna, która zasiedla ziarno w czasie magazynowania i której źródłem jest znajdujący się w pomieszczeniach magazynowych kurz, a także zanieczyszczone maszyny i urządzenia magazynowe, owady, gryzonie.

Najgroźniejsze są grzyby pleśniowe, które mogą rozwijać się zarówno na powierzch­ni ziarniaków, jak i wnikać w ich głąb, prowadząc w ten sposób do trwałego uszkodze­nia ziarniaków i zarodków. Ziarniaki intensywnie oddychają, co objawia się wzrostem wilgotności i temperatury prowadzącym do tzw. samozagrze­wania się ziarna.

Ponadto rozwijające się grzyby wytwarzają substancje szkodliwe tzw. mikotoksyny, które gromadzą się w ziarnie i później nie można ich usunąć ani z ziarna, ani z produk­tów jego przemiału. Toksyny te mogą być przyczyną groźnych zatruć ludzi i zwierząt.Grzyby mogą też stanowić dodatkowe źródło pokarmu dla owa­dzich szkodników, a tym samym wpływać na wzrost ich liczebności.

Roztocze – pajęczaki (rozkruszek mączny, roztoczek domowy i owłosiony)

Straty powodowane przez roztocze wynikają z zanieczyszczania produktów.

W miejscach dużego zagęszczenia roztoczy temperatura ziarna może wzrosnąć nawet o 2-7°C. Ekskrementy i wylinki mogą wywoływać reakcje alergiczne wśród pracowników magazynów. Roztocze na swoim ciele może przenosić bakterie i grzyby. Ziarno zanie­czyszczone roztoczami nie nadaje się do spożycia przez ludzi i zwierzęta; spożyte zaś może wywoływać podrażnienia śluzówki przewodu pokarmowego, kolki i biegunki.

Niszczące bytowanie gryzoni (myszy, szczury) i larw owadów (mączniki, wołek zbożowy, trojszyk ulec) polega na stratach w masie zboża oraz zanieczyszczeniu odchodami. Przeważnie poszczególne grupy szkodników bytują jednocześnie.

Źródła: IOR Poznań mgr inż. Paweł Olejarski