W populacji jako całości występuje dla każdego genu wiele alternatywnych form, tzw. alleli, np. allele "niebieski", "brązowy" lub "zielony" mogą kodować tę samą cechę: barwę oczu. Ale jednostka może mieć jedynie dwa allele jednego genu, stąd kolor oczu będzie zależeć od tego, którą parę alleli odziedziczy po rodzicach i jaka jest względem siebie "moc" tych alleli. Jeśli młode odziedziczy allel "niebieskiej barwy oczu" po matce, a "brązowej" po ojcu, to będzie miało brązowe oczy. Allel "brązowej barwy oczu" maskuje bowiem ujawnienie się "niebieskiej". Mówimy w związku z tym, że gen "brązowej barwy oczu" jest dominujący a "niebieskiej" recesywny. Ukryty gen "barwy niebieskiej" ujawni się w pokoleniu w którym młode otrzyma od obojga rodziców taki recesywny allel.
Wygląd zewnętrzny i zachowania każdego organizmu są wypadkową oddziaływania podłoża genetycznego i wpływów środowiska, jakim ten organizm podlegał podczas swego rozwoju: jakości i ilości pokarmu, warunków klimatycznych, przebytych chorób itd. Należy jednak pamiętać, że dziedziczone są jedynie cechy określone przez geny.
Prawa dziedziczności
Na długo przed poznaniem struktury substancji dziedzicznej określono niektóre cechy zjawisk związanych z dziedzicznością, np. dominację niektórych alleli (form genu) nad innymi. Jak się o tym przekonać? Należy skrzyżować czarne osobniki posiadające jedynie allel B (czarny), z białymi osobnikami posiadającymi jedynie allel b (biały). Wszystkie otrzymane w wyniku tej krzyżówki osobniki o genotypie Bb będą czarne, co dowodzi dominacji allelu B nad recesywnym b. Gdy następnie skrzyżujemy między sobą otrzymane osobniki, to 25% ich potomstwa odziedziczy dwa recesywne allele b i będą białe. Na podstawie podobnych eksperymentów czeski zakonnik Grzegorz Mendel opracował w XIX wieku prawa dziedziczności.
Niepełna dominacja:
Zjawisko niepełnej dominacji polega na częściowym maskowaniu allelu recesywnego przez allel dominujący. W sytuacji takiej heterozygoty można rozróżnić na podstawie fenotypu, który jest pośredni między fenotypem homozygot recesywnych i dominujących.








