Ostatnia aktualizacja: 22 października 2009
Rozmiary budek dla ptaków
Kompendium wiedzy na temat budek lęgowych przeznaczonych dla dziuplaków zamieszkujących Europę Środkową
| Gatunki | A | B | C | D | E | F | długość |
| Sikora, dzięcioł mały, mazurek, muchołówka żałobna Uwaga - mieszczą się wróble |
11 | 13 | 20 | 3,3 | 28 | 30 | 19 |
| Pleszka | 11 | 13 | 25 | 3,3 | 38 | 40 | 19 |
| Sikora modra, czubata, uboga Tutaj wróbel się nie mieści |
10 | 12 | 20 | 2,8 | 28 | 30 | 18 |
| Szpak | 11 | 13 | 25 | 4,7 | 38 | 40 | 19 |
| Kaczka krzyżówka, puszczyk lub inny ptak drapieżny | 23 | 25 | 50 | 16 | 76 | 80 | 32 |
Budki lęgowe
Każdy z nas chętnie by słuchał śpiewu ptaków, obserwował ich gody czy lęgi w zrobionych własnoręcznie budkach lęgowych zawieszonych na drzewach na własnej działce czy ogrodzie. Ale nie wszystkim jest to dane. Dlaczego te nasze wypieszczone budki nie zostały zasiedlone przez ptaki, czemu ptaki omijają nasz ogród działkę czy sad?
W naszych budkach lęgowych mogą zagnieĽdzić się jedynie nieliczne gatunki ptaków. Najczęściej zasiedlają je wróble i szpaki. Mogą także gniazdować: kowaliki, sikory, pleszki, jerzyki, krętogłowy, gągoły, płomykówki, pojdĽki. Jednak każdy z tych gatunków ma odrębne upodobania co do budki, jej wymiarów, wysokości zawieszenia. Musimy zdać sobie sprawę z tego, że dla każdego z wymienionych gatunków trzeba zbudować inną budkę legową.
Materiały
deski z drewna sosnowego lub innego iglastego (w żadnym wypadku nie należy stosować sklejki lub płyt wiórowych) o grubości 2 - 2,5 cm; gwoĽdzie o długości dwukrotnej grubości desek najlepiej ocynkowane; wkręty do drewna o długości 4 - 5 cm do przykręcenia przedniej ścianki; kawałek papy do pokrycia daszku (może być wykładzina PCV, tworzywo sztuczne lub guma); krótkie gwoĽdzie z dużym łbem do przybicia papy do daszku (nie mogą wystawać z drugiej strony); pokost lniany do pomalowania budki - tylko z zewnątrz (może być nie toksyczny lakier np. akrylowy).
Narzędzia
piła do drewna (najlepsza by była wyrzynarka elektryczna); pilnik do drewna płaski i półokrągły; wiertarka; wiertła 10 mm i do wkrętów - patrz opis wykonania; wkrętak; młotek i oczywiście drabina do powieszenia budki na drzewie.
Wykonanie
wybieramy z poniższej tabeli odpowiednią budkę dla właściwego ptaka występującego w naszym ogrodzie i nanosimy ołówkiem na desce wymiary ścianek. Należy pamiętać, że szerokość dna budki powinna być pomniejszona o dwie grubości deski.
Wycinamy otwór wejściowy przy pomocy otwornicy, wycinarki elektrycznej, piły włosowej lub wiercimy wiertarką po okręgu kilka - kilkanaście otworów jeden przy drugim, a pozostałości wyrównujemy półokrągłym pilnikiem. Jest rzeczą ważną, aby wejście było gładkie i pozbawione zadziorów. Do tylnej ścianki od wewnętrznej strony przybijamy w poziomie jedną lub dwie listwy, aby ptaki mogły swobodniej się wewnątrz poruszać.
Przybijamy boczne ścianki do tylnej, wkładamy i przybijamy dno, a następnie daszek. Aby daszek był lepiej umocowany można mocować go na listwach przybitych do górnych części ścianek i pleców.
Przednią ścianę zamontujemy na wkrętach do drewna. Przednią ścianę będziemy co roku w paĽdzierniku - listopadzie musieli zdemontować wyczyścić i wyparzyć środek budki wrzątkiem.
W przedniej ściance wiercimy otwory o 0,5 mm większe od średnicy wkrętu. Następnie przykładamy dokładnie do budki i za pomocą ołówka zaznaczamy przez otwory miejsca na wkręty. Nie podaję celowo liczby wkrętów, bo zależy to od wysokości i szerokości budki.
W zaznaczonych ołówkiem miejscach wiercimy otwory o średnicy wkrętu mierzonej między zwojami gwintu. Przykręcamy przednią ściankę do budki.
Musimy zwrócić uwagę by nie było nigdzie szpar między deskami, ponieważ pisklęta nie znoszą przeciągów. Jeśli mamy zamiar obserwować rozwój piskląt to powinniśmy zbudować przednią ściankę z dwóch części z rozbieralną tylko górną połową (aby pisklęta nie wypadły po odkręceniu).
Jak zwabić ptaki do ogrodu?
Ogrody położone obok lasów, szkółek leśnych czy naturalnych zakrzewień są uprzywilejowane. Co jednak zrobić, gdy ogród położony jest w centrum miasta? W jaki sposób przyciagnąć do ogrodu naszych skrzydlatych sprzymierzeńców?
Powinniśmy na obrzeżach ogrodu (o ile to możliwe) gęsto zasadzić drzewa i krzewy. Z krzewów i drzew najlepsze są owocowe takie jak: dzikie róże, derenie, berberysy, ałycze, rokitniki, ligustry, cisy, czarne bzy, jarzębiny, kaliny, świdośliwy, tarniny, jeżyny, jarzębinogrusze i różnego rodzaju tzw. dziczki owocowe. Gdzie tylko można ogrodzenia zastępujmy żywopłotami z krzewów owocowych i iglastych (pamiętajmy jednak, że irga, jarzębina, ognik, głóg są roślinami żywicielskimi kilku groĽnych chorób grzybowych).
W takich gęstych żywopłotach mogą zagościć: dzwońce, gile, makolągwy, szczygły, strzyżyki, zięby i trznadle a takie ptaki jak kosy, pokrzewki, kwiczoły, drozdy, jemiołuszki i dzięcioły wpadną tu na przekąskę.
© mojeptaki.pl